Pinatunayan ng Aliwan Paradise (Cinema Artists, Philippines, 1992) ni Mike de Leon ang kasabihang May malaking halaghag, may munting bigat. Bahagi ito ng Southern Winds (1993), isang antolohiyang binubuo ng apat na maiikling pelikula. Bagamat munti lamang ang Aliwan Paradise dahil kulang sa isang oras lamang ang haba nito, lubhang malaman ang dulang pampelikula ni Clodualdo del Mundo, Jr., epektibo ang sinematograpiya ni Johnny Araojo at kuhang-huha ng disenyong pamproduksiyon ni Cesar Hernando ang diwa ng direksiyon ni de Leon. Ang konsepto at at ang pagbibigay anyo dito na kapwa galing sa talino ni de Leon ay nagpapagunitang malaki ang nawawala sa sining ng pelikula sa Pilipinas sa patuloy na di paglahok ng direktor sa industriya. Sa isang panahong di tiniyak ng iskrip, lumubha ng husto ang kawalang empleyo sa bansa. Isang ahensiya ang itinayo ng gobyerno upang mamahala sa pamimili ng mga aplikante para sa trabaho. Itinakda ang isang marathon audition at ang pamantayan sa pagtanggap ng aplikante ay ang pagtatanghal ng kakaibang presentasyon. Kabilang sa makapa na taong nag-awdisyon sina Julio Madiaga (Julio Diaz) at Ligaya Paraiso (Lara Melissa de Leon). Dati silang magkasintahan ngunit pinaghiwalay ng mga kaapihan at kabuktutang naging sanhi ng kanilang kamatayan. Sa kanilang muling pagkikita, natuklasan ng dalawa na maling akala pala ang paniwalang sila'y kapwa namatay. Nagpalabas si Ligaya ng katutubong sayaw at nang tila tagilid ang kanyang aplikasyon, ginamit nito ang kanyang katawan upang matiyak na pipiliin siya ng Empresaryo (Johnny Delgado). Samantala, nahihirapang makapasa si Julio bagamat ginamitan niya ng malikhaing imahinasyon ang kanyang palabas na sinangkapan ng relihiyon at nasyonalismo. Tumutol siya sa desisyon ng mga hurado at nagulo ang awdisyon nang balikan niya ang mga ito upang iparepaso ang kanilang naging pasiya. Sinundan ni Ligaya si Julio sa pagtatangkang pigilan ang binata. Ang kanilang eksena ay nagustuhan ng Empresaryo ipinasiya nitong pagwagiin ang magkasintahan. Ang paghihirap at pagdurusa nina Julio at Ligaya ay mainam na aliwan at maaring pagkakitaan ng ikabubuhay. Sa bandang huli, nasa Smokey Mountain sina Julio at Ligaya, namumulot ng basura habang isinasapelikula ng Empresaryo na ngayo'y direktor na sa pelikula, ang kanilang paghahanapbuhay.
Kung susundan ang litaw na lebel ng naratibo, ang Aliwan Paradise ay kuwento ng magkasintahang nagtagpong muli pagkaraan ng maraming taon. Ngayon, kapwa nila nalampasan ang mga pagsubok sa malupit na siyudad. Kapwa sila nag-awdisyon upang magkaroon ng trabaho na nauwi sa pamumulot ng basura sa Smokey Mountain. Sa lebel na ito inilalantad ng pelikula ang krisis ng kawalang empleyo, ang panunupil at pag-aliw na siyang tanging tugon ng pamahalaan sa problema. May isa pang lebel ng pagbasa na nagpapayaman sa pagpapakahulugang ginawa ng naratibo. Sina Julio at Ligaya ay mga tauhan sa pelikulang Maynila Sa Mga Kuko Ng Liwanang (1975). Sina de Leon at del Mundo ay kapwa nagkaroon ng kinalaman sa pelikulang ito ni Lino Brocka. Pinamahalaan ng una ang sinematograpiya at ang huli naman ang iskriprayter. Ang tema ng pelikula ni Brocka ay ang kahirapang nagpapababa sa katauhan ng tao sa siyudad at kung paano nito pinababagsik ang pinakamahinahong indibidwal na paulit-ulit na pinagsasamantalahan ng mayayaman at makapangyarihan. Sa pagsasalarawan ni de Leon sa kapalaran ng mga dukha. gumagamit siya ng masakit na pagbibiro at tinutuligsa niya hindi lamang ang pamahalaan kundi pati na rin ang industriya ng pelikula na ginagawang kalakal ang mga larawan ng kahirapan sa siyudad. Nang mamalas ng Empresaryo ang pagdurusa ng magkasintahan, kanyang natuklasan na mabiling aliwan ang hinuwad na mga larawan ng trahedyang nagaganap sa pang araw-araw na buhay ng mga mahirap. Sa pamamagitan ng pagbibiro, napalalim ni de Leon ang pamumuna ng kanyang pelikula. Pagbibiro rin ang naging paraan upang palawakin ang larawan ng lipunang ipinamamalas ng munting pelikula. Ang bahagi ng marathon audition ay naging pagsisiwalat ng iba't-ibang katiwaliang nagaganap sa lipunan. Ang malaganap na paghihirap, ang kambal na tugon ng pamahalaan sa hamon ng kahirapan, pandarahas, panlilinlang at ang pagsasamantala ng industriya ng pelikula sa mga mahihirap na bukod sa magbibigay ng paksain sa pelikula ay siya ring publikong pinagbibilhan ng mga produktong pampalimot sa kahirapan.
Direksiyon: Mike de Leon
Dulang Pampelikula: Clodualdo del Mundo, Jr.
Sinematograpiya: Johnny Araojo
Musika: Ding Achacoso
Editing: Jose Almojuela
Disenyo: Cesar Hernando
Produksiyon: Cinema Artists Philippines
4:54 AM
This is the only Mike de Leon film that I haven't watch but I heard all the acollades already! Thanks for the review, Jo.
4:59 AM
really? i thought you've seen Aliwan Paradise. it maybe less than hour long but the movie can very well be considered one of his best. i know the film was made in 1992 and released the following year as part of Southern Winds but it has such a strong connection with the Brocka classic that's why i included my thoughts about the movie here.
5:16 AM
Are the other 3 episodes good also?
5:20 AM
they're also very good but in my opinion, Aliwan Paradise is the best episode of them all which makes me think, had Mike made it into a full length feature, would it have been greater?
5:23 AM
Mike de Leon is wacky when it comes to black comedy. KAKABAKABA KA BA is one of the finest comedy flick of all time.
5:29 AM
he's indeed great at black comedy and his knack at it is in full display here...
6:08 AM
What was the running time of ALIWAN PARADISE?
6:10 AM
the episode's running time is about 45 minutes...
6:18 AM
Is it pure fun and very Mike de Leon?
6:19 AM
i wouldn't say pure fun, it's also higly political. it's more relevant with today's issues.
12:50 AM
Hi Jojo!
I would definitely say that among the four anthology, this is also the best not because it was made in the Philippines hehe...
Aliwan Paradise really reminded me of Kakabakaba Ka Ba? I would never forget the scene with Vangie Labalan! Second to that Lara Melissa's rendition of Dalagang Pilipina hehe...
5:08 AM
It's the best not just because it was from the Philippines. It's also Mike de Leon's most satirical film even more satirical than Kakabakaba Ka Ba? Added to the fact that the performances are not just funny but unforgettable too!
2:09 AM
Alam kong part of anthology ang Aliwan Paradise Jojo pero nabitin ako. Interesting siguro kung maging full-length ang episode pero baka hindi gano'n kalakas ang magiging impact sakali.
2:09 AM
Alam kong part of anthology ang Aliwan Paradise Jojo pero nabitin ako. Interesting siguro kung maging full-length ang episode pero baka hindi gano'n kalakas ang magiging impact sakali.
5:38 AM
Siguro kung pinahaba, hindi magiging kasing ganda ang resulta...
8:41 AM
Salamat uli Jojo!