SARI-SARING SINENG PINOY

Bihira ang pagkakataong makapanood tayo ng isang madamdaming pelikulang susubok sa ating pagnanasang matunghayan ang isang intelektuwal na panooring tulad ng pinatunayan ni direktor Ishmael Bernal sa Pahiram Ng Isang Umaga (Regal Films, 1989). Kanyang natagpuan ang isang materyal na hitik sa sustansiyang taliwas sa nakasanayang melodramatikong paglalahad ng karaniwang pelikulang ipinapakain sa atin ng mga prodyuser. Epektibo ang Pahiram Ng Isang Umaga bilang isang tuwirang dramatikong pelikula naglalahad ng suliranin ng mga taong pumapasailaim sa isang krisis. Sa paggamit ng tradisyonal na pamamaraaan ukol sa tema ng kamatayan, si Bernal at ang manunulat nitong si Jose Javier Reyes ay sumilip sa buhay ng isang babaeng nalalapit na sa kanyang huling hantungan. Napag-alaman ni Juliet (Vilma Santos) mula sa kanyang doktor na mayroon siyang pito hanggang walong buwang palugit sa kanyang buhay at ninais nitong isaayos ang mga suliraning bumabalot sa kanyang buong pagkatao sa loob ng maikling panahong ilalagi niya sa mundo. Lahat ng emosyonal at sikolohikal na kundisyon ng isang taong nabubuhay na lamang sa hiram na panahon ay tahasang ipinakita ni Bernal sa mga manonood. 


Mababanaag dito ang iba't-ibang simbulo ng pumapaimbulog sa konsepto ng kamatayan. Kadalasa'y naangkop ito sa mga situwasyong dinaranas ng karakter ni Juliet at taliwas din kung minsan. Mula sa pagtatanim ng mga magbubukid hanggang sa pag-ani nito bilang simbulo ng pagkabuhay ay mahirap maitanggi. May mga tagpong ipnapakita ang paglubog ng araw, at ang walang patumanggang pag-ulan ay pagpapahiwatig ng pagbuhos ng bagong hinaharap. Ngunit isang mariing simbulong ginamit sa pelikula ay ang proseso ng paglikha ng sining sa katauhan ng pintor na si Ariel (Eric Quizon) na kinaibigan ni Juliet. Maraming maihahalintulad dito. Sinasalamin ng pintor ang buhay sa pamamgitan ng paglikha ng mga larawang kadalasan ay naglalahad ng gulo at pagkalitong umabot sa pagnanasa nitong kitlin ang sariling buhay, dahilan sa hindi niya makayanan ang pakikipagsapalaran sa buhay. Napapalibutan ng imahinasyon ang kanyang mundo ngunit nais pa rin niya itong talikuran. ito naman ang pagkakaiba ni Ariel kay Juliet na gagawin ang lahat upang madugtungan ang nauudlot na buhay.Maaring maikli ang buhay ng tao, ang pakikipagsapalaran ng tao sa mundong kanyang kinalalagyan ay walang katapusan. Sa pagpanaw ni Juliet, gaano man kasakit ay hindi naman ito ang katapusan. Patuloy siyang mabubuhay sa larawang iginuhit ni Ariel, kay Chad (Billy Joe Crawford) ang kanyang anak at ang mga kabutihang kanyang naidulot sa pamilya at mga kaibigan. Di malilimutan ang eksena kung saan pinapanood ni Juliet ang pag-embalsamo sa namatay na ama (Gil de Leon) at nakatuon ang pansin sa ginagawang paghahanda sa bangkay nito taliwas sa pagdadalamhati ng kanyang buong pamilya. Animo'y nakikita ni Juliet ang sarili sa walang buhay na katawan ng ama. Ito ang lakas na nagtibay sa kabuuan ng Pahiram Ng Isang Umaga. Sa ganitong mga tagpo humugot ng lakas ang pelikula. Kung susuriin, ang isang obrang tinutukoy ang tema ng kamatayan ay siyang nagbigay buhay sa mga manonood na maibsan ang pagnanasang makahiram ng kahit kaaunting pag-asa.


Direksiyon: Ishmael Bernal
Dulang Pampelikula: Jose Javier Reyes
Sinematograpiya: Manolo Abaya, Eduardo Jacinto At Nonong Rasca
Musika: Willy Cruz
Editing: Augusto Salvador
Disenyo: Elmer Manapul
Produksiyon: Regal Films